ENGİN ÖNEN

Köyümüze ben çocukken elektrik gelmişti. O zaman Muhtar komşumuz ve akrabamız Ahmet Altay'dı. Köyde yoğun bir telaş vardı. Okulun karşısındaki trafoda açılış yapılacaktı. Açılışın o zaman geçerli olduğu Namık Kemal Şentürk inceledi. 

Ancak kurban kesilmemiş, bir gaz lambası sembolik olarak kırılmıştı. Bir gün önceden köyün kadınları kuzu dolması ve diğer bazı yemekleri hazırlamıştı. Kuzu bizim bahçedeki hazırlıklar pişirilmişti. Vali ve beraberindekilere ziyafet vermiş. 

Geçmişte var olan gazlı sokak lambaları geçmişte oluşmuş, geceleri direklere bağlı lambalar köyü aydınlatması vardı. Zaman geçtikçe köylüler de evlerine elektrik veriliyordu. Böylece yavaş yavaş gaz lambaları ve lüks lambalar, elektrik kesintisi için yedek aydınlatma görevi üstlenmişlerdi. 

Eskiden elektrik hizmeti devlete aitti tabi ki. Önce Türkiye Elektrik Kurumu (TEK), sonra şirkete dönüşen TEDAŞ ve ardından da tamamen özel şirket olan GEDİZ. 

Şu tesadüfe bakın, 1998 yılında Türkiye'deki ilk RüzgarEnerji Santrali (RES) de Germiyan'da kuruldu. O zaman köylüler sevinmişti. Bizim köyün değirmenleri diye anıyorlardı bu üç pervaneyi. Ben de sempatiyle bakıyordum. Temiz enerji diye. 

Bir gün rahmetli Hasan Mutlu abi ile sohbet ederken, “bakalım sonra köylüler olarak, bunlar çok gürültü yapıyor diye karşı çıkmayacağız” dedi bana. Yok, Hasan abi, işte ne güzel temiz enerji demiştim. Ama zaman Hasan abiyi doğru bir şekilde çıkardı. Çünkü köy yerleşiminin konumu, meraların, tarihi alan ve ormanların bir bölümü dev kanatlı RES'lerle doldu. 

Köylüler olarak davalar açıldı, protestolar düzenlendik, köyde ve Konak Meydanında. Aynen Taş Ocakları gibi, RES'ler de Germiyan'ın başına bela olmuştu. Yer seçimleri hep maliyet üzerinden düşünülüp, yerleşim ve diğer bölünmelerin ihmal edilmişti. 

Bölgede en çok RES ve Güneş Enerji Santrali (GES) Germiyan'ı seçti. Çünkü enerji nakil hatlarına yakın bölgede olduğu için maliyeti düşüyor.

Hal böyleyken, Germiyan'ın en önemli sorunlarından biri elektrik kesintileri oldu. Bir hat kesintisi ya da veri seçildikten sonra bakım ve yenileme yapılmadığı için kuş uçsa elektrik arızası nasıl oluyordu. Çiğ yağdı elektrik kesildi, rüzgar çıktı elektrik kesildi, yağmur yağdı ekipler yolda. 

Bu o kadar arttı ki, elektrik kesintisi, elektrikli günlerin daha fazla olmaya başladı. Hemen her gün Gediz Tamir Ekibinin Germiyan'da tanık olmaya başladık. Yetmişli yıllardan beri kalan kablolar ve trafolar artık yükü taşımıyor ve sürekli arızaya yol açıyordu.

Son üç beş yılda, trafo patlaması ile ortaya çıkan parçaların sayısı yoktu. Ama yaz aylarında bir hafta arayla meydana gelen patlamanın ikincisi, bu defa Ildırı, ama özellikle Germiyan arazilerindeki zeytinlikler ve diğer ağaçların binlercesini küle çevirdi.

Hem İzmir Valisi hem de İzmir Büyükşehir İtfaiyesi, yangının nedeni olarak GEDİZ elektrik kesintilerinin ait olduğu bakımsız ve denetimsiz trafolar ve kopan kablolardan çıktığını açıkladı. Ancak buna rağmen gerekli işlemler ne yazık ki yapılmadı.

Zararların tazmini konusunda suç duyurusunda bulunarak, kamu davasının açılması için Savcılığa dilekçeler verdik. Hiçbir sonuç alamadık şu ana kadar. Ayrıca gönüllülerin avukat arkadaşları hem Ildırı'da hem de Germiyan'da toplantı yaparak davayı sürdürmeleri için gönüllüler destek sözü verdiler. Avukatlık ücreti eksikti ama dava dosyası ve ardından gelecek bilirkişi harcamaları karşılamayı göze alamadıkları için davadan vaz geçildi. 

Bu süreçte Tarım İlçe Örgütü zarar tespit etti, mağdurlar Jandarmaya verildi, aynı bilgi ve belgeler Büyükşehir Belediyesi tarafından toplandı. Şu ana kadar binlerce ağaç için hiçbir kamu kurumu yardımı yapılmadı. Davanın açılmaması için de başarısız olduğu söylendi. 

Yıllardır devam eden bu GEDİZ çilesi, bu yıl yağmur ve rüzgarlarla birlikte bölümlerya çıktı. Germiyan'da hemen bir gün elektrikler kesildi ve bazen onlarca saat köyde elektriksiz kaldı. Elektriğin uzun süreli kesintisi, çoğu günler suyun da verilememesine neden oldu.

Özelleştirmenin bedelini şirketleri kazandı ama Germiyanlılar çilesini çekmeyi sürdürüyor. Şu ana kadar hiçbir yetkili ve kamu kurumunun bu sorunu etkili bir şekilde ortaya çıkmadığı için ortada ne yazık ki. Yangın sırasında ve sonra köye gelen belediye başkanları ve milletvekilleri ile iktidar partisi ilçe seçenekleri hep destek ve yardım sözü verdi. Bol bol fotoğraf çektirip gittiler. 

Sürekli zam yaparak elektrik parası toplayan işletme, yurttaşların bu kesintilerinden ve yanıklardan görülen zarara ortaya çıkıyor gibi görünüyor.